|
Koła Gospodyń Wiejskich
Na terenie gminy działa 9 kół gospodyń wiejskich zrzeszających 150 członkiń:
- KGW Mierzęcice - prezesem jest pani Kazimiera Siudyka
Powołano go w 1930 roku. Początkowo przyjęło nazwę Koła Włościanek. Pierwszą prezeską Koła została Maria Suchanecka. Do stowarzyszenia należało wówczas 18 osób, trzy lata później aż 150. Koło przygotowywało spektakle teatralne, kursy robienia koronek i hafciarstwa. Powstał też pierwszy Zespół Pieśni i Tańca, który zbierał laury na forum regionu i w czasie przeglądu folkloru w Zawierciu i Kielcach. Zebrania członkiń odbywały się w każdą trzecią niedzielę miesiąca. Włościanki miały swój własny hymn, którego odśpiewanie rozpoczynało i kończyło spotkanie. Lata II wojny światowej przerwały działalność Koła, do której panie powróciły w 1946 r. Stowarzyszenie nosiło juz wówczas nazwę Koła Gospodyń Wiejskich w Mierzęcicach. Jego prezeską została ponownie Maria Popczyk. W latach 50-tych część pań odeszła, by w sąsiednich wsiach stworzyć własne koła gospodyń. Reaktywowano Zespół Pieśni i Tańca „Mierzęcice”, którym opiekował się artysta Szczepan Jakóbczyk. Do Koła należało wtedy 85 osób. W nowych wyborach stanowisko prezeski objęła Stanisława Kańtoch. Po kilku następnych zmianach przewodniczących, dziś stanowisko to piastuje Kazimiera Siudyka. Członkinie brały udział w szkoleniu rolniczym organizowanym przez Gminna Radę Narodową w Mierzęcicach. Natomiast zespół zagrał swe pieśni dla Polskiego Radia. Mierzęcicki zespół miał okazję jeszcze kilkakrotnie nagrywać da Polskiego Radia w Katowicach. W 1973 roku przygotowano audycję poświęconą jego działalności. W 1974 r. oficjalnie przy Gminnym Ośrodku Kultury w Mierzęcicach został założony Regionalny Gminny Zespół Wokalno – Muzyczny wraz z kapelą. Artystycznie zespołem opiekował się Władysław Byszewski z Polskiego Radia, a kierownikiem zespołu został Zdzisław Smółka. Zespół Folkloru i Tradycji Ludowej „Mierzęcanki” i Kapela Regionalna „Mierzęcice” do dziś są dumą gminy. W latach 70-tych i 80-tych zespół i kapela brały udział w przeglądach folklorystycznych na terenie całej Polski, co kontynuuje do dziś. Prezentowali się również w telewizji. W 1980 r. zespół został nagrodzony w Katowicach za szczególne zasługi dla kultury regionu. W 2004 roku ZFiTL „Mierzęcanki” otrzymał statuetkę Kasztelanki przyznawaną szczególnie zasłużonym dla kultury powiatu będzińskiego. Obecnie do Koła należy kilkadziesiąt osób.
- KGW Mierzęcice - Niwiska - prezesem jest pani Zofia Potasińska
Powstało w latach 30-tych ubiegłego stulecia. Jego pierwszą przewodniczącą była Marianna Kuczera. Potem działalność została przerwana podczas działań wojennych, jednak tuż po zakończeniu zrzeszyło się ponownie. W okresie powojennym pierwszą prezeską została Helena Całka. Koło liczyło wówczas 16 osób. W 1973 roku wybrano nowy zarząd, którego przewodniczącą została Zofia Potasińska, pełniąca tę funkcję do dziś. Wiceprzewodniczące to Bogusława Nowak i Stefania Jędrusik, sekretarz Bogusława Kryczek. Członkiniami zarządu są też Michalina Całka, Kazimiera Cieplińska i Helena Kańtoch. Już w latach 70-tych do Koła należało 48 osób z trzech wsi, obecnie to ulica Leśna, Kolejowa i Szkolna w Mierzęcicach – Niwiskach. Panie współpracowały przede wszystkim z niwiską nieistniejącą już szkołą podstawową. Tu organizowały zabawy taneczne, z których dochód przeznaczano na działalność Koła. W ten sposób panie mogły zakupić nowe stroje regionalne oraz sprzęt kuchenny. W Niwiskach nigdy nie działała Ochotnicza Straż Pożarna, mimo to panie mogły liczyć na pomoc strażaków z Mierzęcic, Boguchwałowic i Przeczyc. W 1973 roku Koło przekazało dary dla Centrum Zdrowia Dziecka w Warszawie. Członkinie przygotowały dla mieszkanek gminy kursy kroju i szycia, pieczenia oraz gotowania. Organizowały prelekcje na temat rolnictwa. Brały udział w konkursach warzyw i owoców oraz ogrodniczych. Dla najmłodszych zorganizowały przy szkole plac zabaw i teatrzyk kukiełkowy (przedstawienia pokazywano też w sąsiednich miejscowościach). W czasie żniw prowadziły tzw. dziecińce, przedszkola i żłobki, w których maluchy spędzały czas pod nieobecność rodziców. Uczestniczyły w przeglądach śpiewaczych, organizowały wycieczki krajoznawcze, stale współpracowały z Ośrodkiem Doradztwa Rolniczego w Mikołowie. Panie mogą liczyć na pomoc finansową od Zarządu Wspólnot Gruntowych „Nadzieja” z Mierzęcic.
- KGW Boguchwałowice - prezesem jest pani Danuta Pocztowska
Powołano go w 1959 r. Wtedy jego gminnym opiekunem był pan Henryk Sar, natomiast przewodniczącą Koła została Krystyna Kubik. Koło zajęło się zakładaniem przydomowych ogródków kwiatowych, zakupem piskląt kurcząt, indycząt, szkoleniami na temat uprawy roślin i stosowania odpowiednich nawozów sztucznych. Organizowało także kursy kroju, szycia i gotowania. W 1973 roku przewodnictwo w Kole przejęła Elżbieta Dydak. W tym czasie panie pojawiły się na scenie kulturalno – artystycznej. Zaczęło się od dożynek gminnych w 1976 r. kiedy Koło za przygotowany program otrzymało pierwsze miejsce. W tym samym roku w Wojewódzkim Przeglądzie Kół Gospodyń Wiejskich w Chorzowie, także Boguchwałowice okazały się najlepsze. Rozpoczęto gromadzenie funduszy poprzez organizowanie zabaw tanecznych w remizie OSP. Za zarobione pieniądze zakupiono naczynia i założono ich wypożyczalnię, która działa do dziś. Dzięki zarobionym pieniądzom można było również organizować wycieczki. Kołu przewodniczy Danuta Pocztowka. Stowarzyszenie dysponuje własnym pomieszczeniem przy Ochotniczej Straży Pożarnej w Boguchwałowicach. Poza udziałem w konkursach regionalnych propagujących kulturę ludową, ospodynie zajęły się również agroturystyką Ukazują w ten sposób możliwość jak najlepszego zagospodarowania terenów wiejskich i zachęcają do ich zwiedzania.
Koło Gospodyń Wiejskich powołano w 1929 roku. Jego przewodniczącą została Michalina Czapla. Panie prowadziły przede wszystkim działalność kulturalną. W 1935 r. zorganizowano w Nowej Wsi pierwsze dożynki na placu szkolnym. W 1939 r. działalność Koła zawieszono. Po zakończeniu działań wojennych powołano nowy zarząd, przewodniczącą KGW została Stanisława Gnacik, a jej zastępcą Alfreda Dymarska. Panie wpadły na pomysł zorganizowania przedstawień teatralnych w okolicznych wsiach. Zaprezentowano min. „Moralność Pani Dulskiej” i sztukę „Poseł czy Kazimierz”. W latach 50-tych zmienił się zarząd, przewodniczącą Koła została Alfreda Kocot, która najdłużej pełniła tę funkcję. Była również radną gminną przez trzy kadencje i przewodniczącą Gminnego Komitetu Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego. W 1970 roku została delegatem Krajowego Zjazdu Kółek Rolniczych w Warszawie. Uczyła hodowli drobiu mieszkanek Ogrodzieńca, Niegowonic, Kroczyc, Brudzowic, Dziewek, Mierzęcic i Nowej Wsi. Działała w związku Hodowców i Producentów Drobiu. W latach 70-tych pani Alfreda dwukrotnie też reprezentowała Śląsk na ogólnopolskiej wystawie twórców ludowych „Cepeliada” w Warszawie. Prezentowała także wyroby szydełkowe. Za całą swoją działalność została odznaczona Złotym Krzyżem Zasługi, Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski i złota odznaką za zasługi dla rozwoju województwa katowickiego. Panie jako stowarzyszenie organizowały kursy robienie firanek na krośnie. Uczyły szycia puchowych kołder oraz szydełkowania. W latach 60-tych należało do niego już 70 osób. Panie zajmowały się również hodowlą kurcząt zdobywając za to wiele laurów. Po raz pierwszy na terenie ówczesnego województwa katowickiego, w Nowej Wsi został zorganizowany odchów piskląt kurzych i indyczych. Gospodynie prowadziły też inspekty z warzywami. W roku 1970 powołano zespół pieśni i tańca, który wystąpił w Polskim Radiu. Panie pomagały budować remize strażacką w Nowej Wsi oraz drogę. W roku 1980 Koło obchodziło swoje 50-lecie. Otrzymało wtedy puchar Wojewódzkiego Związku Kółek Rolniczych i pieniądze od Spółdzielni Samopomoc Chłopska w Warszawie oraz od gminy. Obecną przewodniczącą jest Anna Skrzypczyk. Panie chętnie prezentują się w strojach ludowych, przygotowują montaże muzyczne, organizują zabawy taneczne i plota wspaniałe wieńce dożynkowe.
- KGW Najdziszów - prezesem jest pani Henryka Kubik
Koło powstało w latach 40-tych ubiegłego stulecia. Zrzeszało ok. 20 osób. Panie prowadziły kursy gotowania, pieczenia, także upraw warzyw (również w szklarniach) oraz hodowli drobiu. Biorą udział w dożynkach, obchodach Dnia Kobiet i innych uroczystościach gminnych i powiatowych. Stowarzyszenie uczestniczyło w folklorystycznych spotkaniach w Warszawie. Od momentu powstania Koła funkcje prezesek pełniły: Helena Jakóbczyk, Stanisława Kaim, Bogusława Cichoń, Zofia Przybyłek, Stanisława Pawełczyk oraz Henryka Kubik, która sprawuje ją do dziś. Stowarzyszenie organizowało zabawy taneczne, a dochód z nich przeznaczało na prowadzenie swojej działalności. W latach 90-tych do Koła należało kilkanaście pań, ponieważ wiele z nich odeszło. Do dziś jednak panie pielęgnują stare obyczaje, przechowują teksty pieśni, fotografie i aktywnie uczestniczą w życiu Najdziszowa i gminy.
- KGW Przeczyce - prezesem jest pani Stanisława Kieras
Przeczycie Koło powstało w 1930 roku. Pierwszą przewodniczącą i założycielką była Waleria Dęboń. Panie zajmowały się wtedy przede wszystkim działalnością kulturalną. Koło skupiało wtedy 30 osób. W czasie II wojny światowej KGW Przeczyce zostało zawieszone. Koło reaktywowano już w 1945 roku. Opiekowały się nim kolejno Antonina Małota, Honorata Dęboń, Danuta Kocot, Czesława Latos. Obecnym prezesem Koła jest Stanisława Kieras, która pełni tą funkcję od 2000 roku. W latach 50-tych powołano zespół pieśni i tańca, który występował na terenie całego kraju. Później przy kole powstała sekcja teatralna, organizowano też kursy gotowania, kroju i szycia. Gospodynie uczyły też robienie kołder puchowych, szydełkowania i uprawy warzyw. Gdy paniom brakowało funduszy na dalszą działalność organizowały zabawy ludowe, np. w czasie karnawału czy festyny na wolnym powietrzu. W 1993 r. przeczycie gospodynie zostały uhonorowane dyplomami Gminnego Ośrodka Kultury w Mierzęcicach za kultywowanie tradycji obyczajów dawnych obyczajów. Panie organizują wycieczki krajoznawcze, oraz do szkółek rolniczych Mikołowie. W latach 70-tych w KGW istniał nawet wodzirej oraz wierszokleta, funkcję ta pełnił Władysław Kyrcz.
- KGW Sadowie - prezesem jest pani Krystyna Pasamonik
Koło Gospodyń powstało na przełomie 1935 i 1936 r. Początkowo należało do niego 20 członkiń. Pierwszą prezeską była S. Popczyk. W bardzo trudnym pod względem finansowym przedwojennym okresie, panie urządzały zabawy tameczne w wypożyczonej remizie strażackiej w Mierzęcicach, a dochód z nich przeznaczyły na zakup strojów ludowych. W 1938 r. zorganizowały kurs robótek ręcznych. W 1939 roku działalność Koła została przerwana wybuchem II wojny światowej. Jednak w 1947 r. Koło wznowiło działalność i brało udział w pierwszych dożynkach gromadzkich w Mierzęcicach. Panie w latach 50-tych i 60-tych prowadziły działalność kulturalną i społeczną. Organizowały kursy pieczenia i gotowania, robótek ręcznych, upraw warzyw. W latach 70-tych gospodynie pomagały budować dom ludowy i remizę strażacką w Sadowiu, które funkcjonują do dziś. W roku 1985 obchodzono hucznie 50-lecie Koła. Dowodem tego są życzenia dla gospodyń z Sadowia, które można przeczytać w kronice Koła. W latach 1985 – 1995 funkcję przewodniczących pełniły pani Krawiec, Antonina Psikuta, Janina Białas, Józefa Cembrzyńska, Halina Paluch, Janina Pancerz, Janina Twardoch oraz Weronika Góralczyk. Od 1996 r. prezeską Koła została Krystyna Pasamonik, która jest nią do dziś. Panie uczestniczą w zespole folklorystycznym „Mierzęcanki” działającym przy Gminnym Ośrodku Kultury w Mierzęcicach.
- KGW Toporowice - prezesem jest pani Płaczek Czesława
Rozpoczęło swoją działalność w 1934 r. Założycielkami były - Bronisława Filipczyk, Stanisława Gawron, Władysława Skotarska, Antonina Błaszczyk, Helena Wolna i Bronisława Cembrzyńska. Do stowarzyszenia należało wówczas 28 członkiń. Powołano wówczas zespół regionalny. Działalność Koła przerwały lata okupacji. Potem jego nową założycielką była Bronisława Cembrzyńska, która była prezeską do 1953 r. Później przez trzy lata tę funkcję pełniła Genowefa Jakóbczyk. W tamtym czasie wznowił swoją działalnośc zespół folklorystyczny. Koło Gospodyń Wiejskich występowało w czasie dożynek i zabaw karnawałowych. Kolejnymi prezeskami Koła były Bogusława Kozieł i Władysława Mstowska. Panie regularnie organizowały otwarte zabawy taneczne, z których dochód przeznaczano na potrzeby Koła. W latach 60-tych gospodynie organizowały kursy gotowania, kroju i szycia. Zakupiono też sprzęt gospodarstwa domowego, który panie wypożyczały mieszkańcom. W 1964 r. prezeską została Bolesława Płoszaj (do Koła należały wtedy 33 osoby). Panie angażowały się w prace społeczne na rzecz gminy (podczas żniw opiekowały się najmłodszymi, organizując tzw. dziecińce), pracowały też przy naprawianiu dróg przy ul. Dąbrowskiej oraz Gaju i Pałączku. Panie regularnie prezentowały się na dożynkach powiatowych, ukazywały w ten sposób dawne regionalne tradycje i obyczaje. Prezeska Bronisława Płoszaj otrzymała dyplom uznania za całokształt działalności Koła. W 1974 r. panie zdobyły za swoją działalność czwarte miejsce w powiecie będzińskim. Rok później gospodynie pomagały urządzać nową remizę strażacką w Toporowicach. Organizowały również wycieczki. Uczestniczyły także w kursach przysposobienia rolniczego. Zakładały doświadczalne uprawy warzyw, hodowle cieląt. Trzy członkinie: Maria Czapla, Stefania Jakubczyk i Helena Kubik zdobyły nagrody za prowadzenie działalności rolniczej. Przy Kole działała sekcja hodowli drobiu, która zajmowała się rozprowadzaniem piskląt. W 1978 r. do Koła należały już 53 osoby. W 1985 r. Koło obchodziło uroczyście swoje 50-lecie, jednak rok później rozpadło się, bowiem część członkiń odeszła i założyła własne stowarzyszenie. Mimo tego Koło dalej działało, a jego prezeską została Irena Twardoch. Panie dalej organizowały się na występach gminnych, zakupiły nowy sprzęt AGD oraz nowe stroje regionalne. Uczestniczyły też w konkursach na najpiękniejsze warzywa, owoce i kwiaty zdobywając w nich laury. Współpracowały z Wojewódzkim Ośrodkiem Doradztwa Rolniczego Rolniczego Mikołowie. Brały również udział w szkoleniach organizowanych przez ten ośrodek, czy wycieczkach do wzorcowych gospodarstw rolniczych w regionie. Pomagały Szkole Podstawowej w Toporowicach, współpracowały z Ochotniczą Strażą Pożarną z Toporowic, toporowicką Radą Sołecką i Komitetem Rodzicielskim szkoły Ważnym osiągnięciem było zdobycie drugiego i pierwszego miejsca przez Irenę Twardoch, opiekunkę Koła, w regionalnym konkursie wiedzy rolniczej. Pani Irena w latach 1990, 1993 i 1994 zdobywała też dyplomy za prowadzenie działalności społecznej i wspieranie Kół Gospodyń Wiejskich. Już w latach współczesnych członkinie brały udział w obchodach 75-lecia istnienia toporowickiej OSP. Nową prezeską została Czesława Płaczek.
- KGW Toporowice-Dąbrowska - prezesem jest pani Maria Kościelniak
Koło powstało w 1986 r., gdy podzieliło się KGW w Toporowicach. Panie przyjęły taką nazwę, aby podkreślić przynależność do sołectwa Toporowice, a odróżnić się od drugiego istniejącego już stowarzyszenia. W latach 80-tych do Koła należało 18 członkiń. Prezeską została Bolesława Płoszaj. W Kole od samego początku działały panie w różnym wieku, zarówno młode kobiety jak i seniorki. Najstarszymi działaczkami były Bolesława Płoszaj, Helena Kubik, Stefania Jakóbczyk oraz Maria Czapla. To z resztą grupa pań działających najbardziej aktywnie. Gospodynie z Toporowic, które obecnie należą do Koła Gospodyń Wiejskich Toporowic ul. Dąbrowska prowadziły w swoich gospodarstwach w latach 70-tych ub. stulecia doświadczalne uprawy warzyw, kwiatów, hodowle kur i cieląt. Za swoją działalność zdobywały nagrody i dyplomy. Swoje doświadczenia wykorzystały przez to pracując w nowym Kole. Kiedy powstało nowe Koło od razu pomyślano o zakupie strojów regionalnych dla pań; kupiono je dzięki pomocy mieszkańca Toporowic, Władysława Sobczyka. W latach 90-tych stowarzyszenie brało udział w licznych uroczystościach organizowanych w Gminie Mierzęcice, powiecie będzińskim oraz spotkaniach religijnych. Panie pomagały w organizowaniu dożynek gminnych, parafialnych i powiatowych. Uczestniczą co roku w uroczystych pieczonkach w Gminnym Ośrodku Kultury w Mierzęcicach. Nową prezeską jest Maria Kościelniak. Koło dalej udziala się na terenie gminy i nie tylko. Do koła należy 20 pań.
Kobiety zrzeszone w KGW pielęgnują i kultywują obyczajowoąć i tradycję ludową. Przy każdym kole działają grupy śpiewacze. Gospodynie biorą czynny udział w lokalnych imprezach kulturalnych i uroczystościach religijnych. Uczestniczą również w kursach i szkoleniach z zakresu gospodarstwa domowego, organizowanych przez Wojewódzki Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Mikołowie.
|
