Herb,historia,zabytki

- Historia Gminy

- Insygnia Gminy

- Dzieje Mierzęcic

- Dzieje Mierzęcic Osiedle

- Dzieje Boguchwałowic

- Dzieje Najdziszowa

- Dzieje Nowej Wsi

- Dzieje Przeczyc

- Dzieje Sadowia

- Dzieje Toporowic

- Dzieje Zawady

- Zabytki

Mierzęcice, Toporowice, Przeczyce, Boguchwałowice, ale również Zakamień, Pałęczek, Dąbrowska - to nazwy, które funkcjonują w naszym języku od dawna. Stanowią one prawdziwe źródło informacji o naszej okolicy. Powstawały samorzutnie, często na skutek chwilowego skojarzenia. Tworzyli je pierwsi osadnicy, fundatorzy i założyciele osad. Zazwyczaj natchnienie czerpali z rzeczy dobrze im znanych i bliskich sercu - nazw zawodów, zwierząt, drzew, imion i nazwisk. Nazwy miejscowe w naszej gminie są najczęściej pochodzenia patronomicznego z zakończeniem -yce, -ice, co oznacza, że ich początki sięgają nierzadko czasów plemiennych, kiedy to rodzina skupiała się wokół założyciela rodu.

Dzieje naszych ziem sięgają jednak znacznie głębiej niż wskazuje na to pochodzenie nazw miejscowości. Chociaż trudno określić, kiedy to po raz pierwszy pojawił się tutaj i osiedlił człowiek, to jednak materiał badawczy pozwala sądzić, że miało to miejsce około 180 tysięcy lat p.n.e., a więc wcześniej niż w innych regionach kraju. Nieco więcej można powiedzieć o przedstawicielach tzw. kultury łużyckiej, która wykształciła się około roku 1300 p.n.e.. Największego odkrycia dokonano w 1961 roku w Przeczycach, gdzie natrafiono na bardzo stare i rozległe cmentarzysko liczące 877 grobów, w których znaleziono wiele przedmiotów codziennego użytku m.in. instrument muzyczny tzw. fletnię Pana, jedyną pochodzącą z tego okresu na terenie Europy Środkowej.

Nasi przodkowie zajmowali się przede wszystkim hodowlą zwierząt, w mniejszym stopniu uprawą roli. Wyspecjalizowali się w zakresie: garncarstwa, tkactwa, kamieniarstwa, obróbki drewna.

We wczesnym średniowieczu obszar naszej gminy znajdował się w granicach dużego i silnego państwa Wiślan, potem należał administracyjnie do ziemi krakowskiej.Wraz ze statutem Bolesława Krzywoustego z roku 1138 rozpoczął się proces przechodzenia Siewierza i okolic z rąk do rąk.

Najstarsza wzmianka historyczna dotycząca miejscowości w naszej gminie odnosi się do Najdziszowa wymienionego w 1224 roku jako jeszcze Najdzieszów. W 1266r. Paweł-biskup krakowski nadał dziesięcinę kościołowi w Mikołowie od wszystkich kmieci z Przeczyc, Toporowic i Targoszyc. Istnienie tych miejscowości zostało potwierdzone w przywileju książąt cieszyńskich z roku 1357, w którym wymienia się dodatkowo Mierzęcice. W roku 1422 istniało na pewno Sadowie, w 1438 Boguchwałowice, w 1443 Nowa Wieś.

Od roku 1443 Siewierz a wraz z nim miejscowości naszej obecnej gminy Mierzęcice stały się własnością kolejnych biskupów krakowskich, aż do roku 1790, kiedy to tzw. klucz siewierski został włączony do Rzeczpospolitej.

Rozwojowi tych miejscowości sprzyjał m.in. fakt usytuowania ich przy tak ważnych szlakach komunikacyjnych, jak droga na Śląsk prowadząca przez Przeczyce i Toporowice oraz od Czeladzi do Siewierza.

Podstawowym zajęciem ludności było rolnictwo, praca w folwarkach, własnych gospodarstwach. Hodowano bydło, owce, drób. Największym inwentarzem cieszył się folwark Topór w Toporowicach. W okresie pańszczyźnianym rozwinęło się tzw. rzemiosło zagrodowe. Warto tu wspomnieć o garncarzach z Mierzęcic, którzy oddawali swe wyroby do zamku siewierskiego. Jeżeli chodzi o obiekty przemysłowe to należy niewątpliwie wymienić młyny w Boguchwałowicach i Przeczycach, tartak w Boguchwałowicach i papiernię w Przeczycach.

W średniowieczu podstawą rozwoju miejscowego górnictwa i hutnictwa stały się okoliczne lasy, które kryły pod swą powierzchnią rudy żelaza. W Mierzęcicach odkryto np. ślady XII lub XIII - wiecznych robót górniczych.

Po roku 1790 Mierzęcice z sąsiednimi wioskami weszły w skład tzw. Nowego Śląska i stały się pruską prowincją, zaś na mocy układu w Tylży z 1807r. wraz z powiatem siewierskim zostały przyłączone do Księstwa Warszawskiego, a po jego upadku do Królestwa Polskiego. Rozpoczęły się lata podlegania wpływom rusyfikacyjnym. W 1866 roku zniesiono dawny podział administracyjny, dzieląc kraj na 10 guberni, a te na powiaty. Na mocy aktów prawnych wyodrębniono powiat będziński z olkuskiego, w jego skład weszła gmina Sulików z Mierzęcicami i okolicznymi wioskami.

Po odzyskaniu niepodległości w 1918 r. władze polskie zachowały na terenie dawnego zaboru rosyjskiego istniejący podział administracyjny. Dopiero z dniem 1 stycznia 1927 roku z powiatu będzińskiego wyłączono m.in. gminę Mierzęcice i wcielono do nowoutworzonego powiatu zawierciańskiego.

Po II wojnie funkcjonowały dwie gromady skupiające po 20 miejscowości:

• Przeczyce ( Przeczyce, Boguchwałowice, Boguchwałowice II, Toporowice, Mrowiniec, Skotnica, Stara Wieś, Podmłynie, Zarzecze, Pasieka Zakamień, Komorne, Dąbrowska, Gostów, Pałęczek, Gaj, Sławniów, Przymiarka, Pustkowie Górnicze, Biała )
• Mierzęcice ( Sadowie I i II, Najdziszów, Nowa Wieś, Targoszyce, Zawada, Zendek, Strąków, Przy Szosie, Przy Kościele, Łubne, Niwiska, Zadzień, Godowa, Pasternik, Dąbrówka,Ostrowy, Mierzęcice-stacja kolejowa, pustkowie Niedźwiadek ).

1 stycznia 1973r. z tych dwóch gromad utworzono Gminę Mierzęcice, w skład której weszło 9 jednostek osadniczych, które tworzą 8 sołectw: Mierzęcice, Nowa Wieś, Najdziszów, Sadowie, Zawada, Przeczyce, Boguchwałowice, Toporowice. W latach siedemdziesiątych nastąpiła również zmiana podziału administracyjnego kraju. Zmiana polegała na likwidacji powiatów i utworzeniu nowych województw. W ten sposób powstał dwustopniowy system administracyjny kraju.

Zmiany ustrojowe zapoczątkowane w Polsce w 1990r. znalazły swój wyraz także w sferze administracyjno publicznej. Dnia 27 maja 1990r. w całym kraju odbyły się pierwsze wybory samorządowe, dając początek władzy samorządowej, która zajmuje się do dziś wszystkimi najważniejszymi sprawami lokalnej społeczności. Cała społeczność lokalna uzyskała podmiotowość. Dzięki posiadaniu osobowości prawnej, gmina może mieć swój własny majątek, swobodnie nim gospodarować i podejmować zobowiązania.